İstanbul’un bisiklet paylaşım ...

İstanbul’un bisiklet paylaşım sistemi IsBike bir seneden fazla süredir çalışmıyor. Bu süreçte bisikletler sessizce toplatıldı, kamuoyuna ise geç ve sınırlı açıklamalar yapıldı. Bugün artık “yeni dönem” için hazırlık yapıldığı söyleniyor (https://lnkd.in/dhG6Tc6M).

Sorun yalnızca eski bisikletlerin ömrünü doldurması değil. İstanbul’da bisiklet hala bir “ulaşım aracı” değil, “keyfi zaman geçirme” faaliyeti olarak görülüyor. Örnek alınacağı söylenen Paris, Londra veya New York gibi kentlerde bisiklet paylaşım sistemleri işe gidişten metro entegrasyonuna kadar kent içi hareketliliğin vazgeçilmez bir parçası. Buralarda sistemler, sabah-akşam zirve saatlerinde toplu taşımayı destekleyen tamamlayıcı bir rol oynuyor.

2022–2023’te IsBike API’den faydalanarak başladığım (ancak sistemin durdurulmasından dolayı devamı gelmeyen) analizlerde ise İstanbul’daki tablo farklı. Sabah işe gidiş saatlerinde belirgin bir kullanım yok; sistem daha çok hafta sonu ve sahil hattında, keyif amaçlı kullanılıyor-du. Yani baştan itibaren yanlış konumlandırılmış bir sistem söz konusu. Görsellerde haftalık/günlük bisiklet alma (outbound), bırakma (inbound) dinamiklerini ve bisiklet paylaşım istasyonu konumlarını görebilirsiniz.

İBB’nin yeni vizyonunda elektrik destekli, istasyonsuz, özel sektör eliyle işletilecek ve bütçeye yük getirmeyecek bir model öngörülüyor. Kulağa modern gelse de asıl mesele İstanbul gerçekten dünya örneklerini mi takip edecek, yoksa göstermelik boyalı yollar ve kopuk sistemlerle yetinmeye devam mı edecek?

Şeffaflık, süreklilik ve entegrasyon önemli. Bugün göstermelik politika ve uygulamalar hariç bunu gördüğümüz pek söylenemez. Kentlilerin işe, okula, metroya bisikletle ulaşabildiği gün, İstanbul gerçekten çağdaş bir bisiklet kenti olabilir.

Originally posted on LinkedIn.